เงินเฟ้อ และผลตอบแทนที่แท้จริง
อธิบายว่าเงินเฟ้อกัดกร่อนอำนาจซื้ออย่างไร และความแตกต่างระหว่างผลตอบแทนที่เป็นตัวเงินกับผลตอบแทนที่แท้จริง
เงินเฟ้อคืออะไร
เงินเฟ้อ (Inflation) คือ ภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการโดยทั่วไปเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องเมื่อเวลาผ่านไป ซึ่งหมายความว่าเงินจำนวนเท่าเดิม ซื้อของได้น้อยลง เมื่อเวลาผ่านไป ตัวอย่างง่าย ๆ คือ ก๋วยเตี๋ยวชามละ 30 บาทเมื่อ 10 ปีก่อน อาจราคา 50-60 บาทในปัจจุบัน แม้ตัวเงิน 30 บาทจะยังเป็น 30 บาทเท่าเดิม แต่ "อำนาจซื้อ" ของมันลดลงไปมาก
ผลตอบแทนที่เป็นตัวเงิน (Nominal) กับผลตอบแทนที่แท้จริง (Real)
เมื่อพูดถึงผลตอบแทนจากการออมหรือการลงทุน ควรแยกแยะระหว่าง 2 แนวคิดนี้
- ผลตอบแทนที่เป็นตัวเงิน (Nominal Return): ตัวเลขผลตอบแทนที่เห็นตรง ๆ โดยยังไม่ได้หักผลของเงินเฟ้อออก
- ผลตอบแทนที่แท้จริง (Real Return): ผลตอบแทนที่ปรับผลของเงินเฟ้อออกแล้ว ซึ่งสะท้อนอำนาจซื้อที่เพิ่มขึ้นจริง
ความสัมพันธ์คร่าว ๆ ที่มักใช้ทำความเข้าใจคือ
ผลตอบแทนที่แท้จริง (Real) ≈ ผลตอบแทนที่เป็นตัวเงิน (Nominal) − อัตราเงินเฟ้อ
ตัวอย่างเช่น หากเงินฝากได้รับผลตอบแทนที่เป็นตัวเงิน 1.5% ต่อปี แต่อัตราเงินเฟ้ออยู่ที่ประมาณ 2% ต่อปี ผลตอบแทนที่แท้จริงจะติดลบประมาณ 0.5% ต่อปี หมายความว่าแม้ตัวเลขในบัญชีจะเพิ่มขึ้น แต่ อำนาจซื้อจริงกลับลดลง
ทำไมการเก็บเงินสดอย่างเดียวในระยะยาวอาจเสียเปรียบ
การถือเงินสดหรือฝากไว้ในบัญชีที่ให้ผลตอบแทนต่ำมาก หากผลตอบแทนที่เป็นตัวเงินต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้ออย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน มูลค่าที่แท้จริงของเงินนั้นจะค่อย ๆ ลดลง แม้ตัวเลขในบัญชีจะไม่ได้ลดลงเลยก็ตาม นี่เป็นเหตุผลที่หลายคนมองหาทางเลือกอื่นในการรักษาอำนาจซื้อของเงินออมในระยะยาว แต่ทางเลือกอื่น ๆ ก็มาพร้อมกับความเสี่ยงและความผันผวนในรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งควรศึกษาทำความเข้าใจอย่างรอบคอบ
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาและสร้างความเข้าใจเรื่องเงินเฟ้อและผลตอบแทนที่แท้จริงเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำให้ลงทุนในสินทรัพย์ประเภทใดประเภทหนึ่ง การตัดสินใจทางการเงินทุกครั้งควรพิจารณาจากเป้าหมาย ระยะเวลา และความเสี่ยงที่ยอมรับได้ของตนเอง